Hoàn thiện phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương theo nguyên tắc bổ trợ
DOI:
https://doi.org/10.59394/qlnn.366.2026.1554Từ khóa:
Phân cấp, phân quyền, nguyên tắc bổ trợ, chính quyền địa phương hai cấp, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, quyền tự quản địa phươngTóm tắt
Đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho chính quyền địa phương theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” là nhiệm vụ trọng tâm trong cải cách tổ chức bộ máy nhà nước hiện nay, được thể chế hóa trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và 28 nghị định về phân quyền, phân cấp (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025). Sử dụng nguyên tắc bổ trợ làm khung tham chiếu, bài viết phân tích thực trạng khung pháp lý về phân quyền, phân cấp, nhận diện bốn hạn chế; đồng thời, trên cơ sở kinh nghiệm của Nhật Bản, Cộng hòa Pháp và CHLB Đức, bài viết đề xuất bốn nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý về phân cấp, phân quyền, đưa công tác này trở thành chuẩn mực quản trị có hiệu lực thực chất.
Tài liệu tham khảo
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2025). Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIII.
Báo Chính phủ (16/7/2025). Tra cứu 28 nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/tra-cuu-cac-nghi-dinh-ve-phan-cap-phan-quyen-phan-dinh-tham-quyen-119250613092002493.
Bộ Tư pháp (2026). Văn bản số 1409/BTP-KSTT ngày 11/3/2026 về rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính năm 2026.
Nicholas Aroney (2007). Subsidiarity, Federalism and the Best Constitution: Thomas Aquinas on City, Province and Empire. Law and Philosophy, Vol. 26, 2007, pp. 161 - 228.
Pius XI. (1931). Encyclical Quadragesimo Anno. 15/5/1931, đoạn 79 - 80.
Philipp Kiiver (2012). The Early Warning System for the Principle of Subsidiarity: Constitutional Theory and Empirical Reality, Routledge, London, 2012.
Quốc hội (2013, 2025). Hiến pháp năm 2013, sửa đổi, bổ sung năm 2025.
Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
Thủ tướng Chính phủ (2025). Công điện số 87/CĐ-TTg ngày 12/6/2025 tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong các ngành, lĩnh vực.
Thủ tướng Chính phủ (2026). Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 17/3/2026 về tổ chức kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 và tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp.
Yokomichi Kiyotaka (2007). The Development of Municipal Mergers in Japan, Up-to-date Documents on Local Autonomy in Japan No. 1, CLAIR và GRIPS, Tokyo, 2007.
