Phân chia tài sản khi chấm dứt chung sống như vợ chồng không đăng ký kết hôn: so sánh pháp luật của CHLB đức và Cộng hòa pháp
DOI:
https://doi.org/10.59394/qlnn.368.2026.1618Từ khóa:
Chung sống thực tế, phân chia tài sản, đóng góp phi tài chính, so sánh pháp luậtTóm tắt
Khi quan hệ chung sống như vợ chồng không đăng ký kết hôn chấm dứt, phân chia tài sản tích lũy trong thời gian chung sống là vấn đề pháp lý phức tạp, nhất là khi một bên đóng góp chủ yếu bằng lao động nội trợ, chăm sóc gia đình nhưng không có căn cứ tài sản đứng tên. Pháp luật Việt Nam hiện hành chưa có cơ chế phân chia đủ rõ để ghi nhận đầy đủ các dạng đóng góp này. Trên cơ sở so sánh pháp luật của CHLB Đức và Cộng hòa Pháp, bài viết nhận diện những hạn chế của pháp luật Việt Nam và đề xuất hướng hoàn thiện nhằm bảo đảm công bằng tài sản, giảm gánh nặng chứng minh và tăng khả năng bảo vệ bên yếu thế.
Tài liệu tham khảo
Bộ luật Dân sự Đức (Bürgerliches Gesetzbuch -BGB).
Bộ luật Dân sự Pháp (Code civil) năm 1804 (bao gồm các bản sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 99-944 ngày 15/11/1999 và Pháp lệnh số 2016-131 ngày 10/02/2016).
Bundesgerichtshof (BGH) (2005). Urteil vom 28. September 2005, XII ZR 189/02, BGHZ 165, 1.
Costa-Neto, J., & Sarmento, J. G. (2025). From Roman marriage to unmarried unions. Rabels Zeitschrift für ausländisches und internationales Privatrecht/The Rabel Journal of Comparative and International Private Law, (4), 648-682.
Cour de cassation. (2000). Civ. 1re, 17 octobre 2000 Bull. civ. I, n° 248.
Cour de cassation. (2004). Civ. 1re, 12 mai 2004. Bull. civ. I, n° 130.
Cour de cassation. (2010). Civ. 1re, 20 janvier 2010, n° 08-13.401.
Hauser, J., & Huet-Weiller, D. (1993). Traité de droit civil: La famille. LGDJ.
Nave-Herz, R. (1999). Die nichteheliche Lebensgemeinschaft als Beispiel gesellschaftlicher Differenzierung. In Nichteheliche Lebensgemeinschaften: Analysen zum Wandel partnerschaftlicher Lebensformen (pp. 37-59). VS Verlag für Sozialwissenschaften.
Nguyễn Văn Cừ & Trần Thị Huệ (2017). Bình luận khoa học về Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Nxb Công an nhân dân.
Quốc hội (2014). Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
Quốc hội (2015). Bộ luật Dân sự năm 2015.
Schwab, D. (2014). Familienrecht (Ấn bản lần thứ 22). C.H. Beck.
Thi Phuong Diep, D., & Dang, H. M. (2026). From the limits of sympathy to a feminist reconceptualization of justice in marital property division. Griffith Law Review, 35(1), 21-44.
