Xử lý vi phạm hành chính về quyền tác giả trong môi trường số - thực trạng và giải pháp
DOI:
https://doi.org/10.59394/qlnn.370.2026.1648Từ khóa:
Quyền tác giả, vi phạm hành chính, bảo đảm xử lý vi phạm, môi trường sốTóm tắt
Trong bối cảnh chuyển đổi số, các hành vi xâm phạm quyền tác giả trên môi trường số ngày càng đa dạng, phức tạp, đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể quyền tác giả. Bài viết phân tích cơ sở pháp lý và thực trạng xử lý vi phạm hành chính về quyền tác giả trong môi trường số. Trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường phối hợp liên ngành và ứng dụng công nghệ số trong phát hiện, xử lý vi phạm, góp phần bảo đảm hiệu lực, hiệu quả xử lý vi phạm hành chính về quyền tác giả ở Việt Nam hiện nay.
Tài liệu tham khảo
Asia Video Industry Associatio - AVIA (2026). 2026 CAP consumer survey shows piracy rates continue to decline, but consumers still underestimate cyber risks. https://avia.org/2026-cap-consumer-survey-shows-piracy-rates-continue-to-decline-but-consumers-still-underestimate-cyber-risks/
Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Chính phủ (2013). Nghị định số 131/2013/NĐ-CP ngày 16/10/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan.
Chính phủ (2023). Nghị định số 17/2023/NĐ-CP ngày 26/4/2023 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan.
Chính phủ (2026). Nghị định số 134/2026/NĐ-CP ngày 06/4/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 17/2023/NĐ-CP ngày 26/4/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan.
Chính phủ (2025). Nghị định số 341/2025/NĐ-CP ngày 26/12/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan.
Cục Bản quyền tác giả (11/6/2026). Đấu tranh chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đạt kết quả tích cực. https://cov.gov.vn/tin-tuc/dau-tranh-chong-xam-pham-quyen-so-huu-tri-tue-dat-ket-qua-tich-cuc-168956.html
Đắc Linh (2026). Chống vi phạm bản quyền trên môi trường số. Báo Nhân dân. https://nhandan.vn/chong-vi-pham-ban-quyen-tren-moi-truong-so-post982548.html
Đình Toán (2023). Xử lý vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan: Cần sớm nâng mức xử phạt để tạo tính răn đe. Báo Văn hóa. https://baovanhoa.vn/chinh-sach-quan-ly/xu-ly-vi-pham-hanh-chinh-ve-quyen-tac-gia-quyen-lien-quan-can-som-nang-muc-xu-phat-de-tao-tinh-ran-de-79275.html?utm_source=chatgpt.com
Đỗ Huỳnh Yến Vy (2026). Vi phạm quyền tác giả trong môi trường kỹ thuật số ở Việt Nam hiện nay. Tạp chí Pháp luật về quyền con người, (52). https://tapchiquyenconnguoi.hcma.vn/Content/vi-pham-quyen-tac-gia-trong-moi-truong-ky-thuat-so-o-viet-nam-hien-nay-494010
Hoài Trang & Nguyễn Anh (11/3/2026). Xử phạt 01 trường hợp về hành vi đăng tải, phát tán trái phép phim điện ảnh trên mạng xã hội. https://bocongan.gov.vn/bai-viet/xu-phat-01-truong-hop-ve-hanh-vi-dang-tai-phat-tan-trai-phep-phim-dien-anh-tho-oi-tren-mang-xa-hoi-1773230914
Minh Minh (04/6/2026). Chặn 194 trang mạng, khởi tố 56 vụ án và 98 bị can vi phạm sở hữu trí tuệ. https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/chan-194-trang-mang-khoi-to-56-vu-an-va-98-bi-can-vi-pham-so-huu-tri-tue-post391649.html
Nguyễn Ngọc Duy Uyên (2023). Trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ trung gian đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả trong môi trường số. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, (9A), 12-14. https://vjol.info.vn/khcn/article/view/83290
Nguyễn Phương Thảo (2022). Bảo vệ quyền tác giả trong hoạt động phát trực tuyến (streaming): Trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian. Tạp chí Tòa án nhân dân. https://tapchitoaan.vn/bao-ve-quyen-tac-gia-trong-hoat-dong-phat-truc-tuyen-streaming-trach-nhiem-cua-doanh-nghiep-cung-cap-dich-vu-trung-gian6554.html
Office of the United States Trade Representative (2026). 2026 Special 301 report. https://ustr.gov/sites/default/files/files/Press/Releases/2026/2026%20Special%20301%20Report.pdf
Quốc hội (2005, 2025). Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Quốc hội (2012, 2025). Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Quốc hội (2023, 2025). Luật Giao dịch điện tử năm 2023 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Quốc hội (2025). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025.
Thành Công (09/9/2026). Thụ lý 40 vụ án, xét xử 18 vụ: Xử lý hình sự vi phạm sở hữu trí tuệ tăng mạnh. Báo Thanh tra. https://thanhtra.com.vn/phap-dinh-15DAFE5ED/thu-ly-40-vu-an-xet-xu-18-vu-xu-ly-hinh-su-vi-pham-so-huu-tri-tue-tang-manh-cc618b520.html
Thu Giang (11/8/2026). Phát hiện hơn 4.500 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ngăn chặn gần 2.400 website. Báo Chính phủ. https://baochinhphu.vn/phat-hien-hon-4500-vu-xam-pham-quyen-so-huu-tri-tue-ngan-chan-gan-2400-website-10226081111454034.htm
Thủ tướng Chính phủ (2026). Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 về việc tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Urban, J. M., Karaganis, J., & Schofield, B. (2017). Notice and takedown in everyday practice (UC Berkeley Public Law Research Paper No. 2755628). SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.2755628


