Yêu cầu thể chế đối với quản trị rủi ro trí tuệ nhân tạo trong cung ứng dịch vụ hành chính công ở cấp tỉnh
DOI:
https://doi.org/10.59394/qlnn.368.2026.1599Từ khóa:
Trí tuệ nhân tạo, quản trị rủi ro AI, chính quyền địa phương, dịch vụ hành chính công, năng lực sốTóm tắt
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong cung ứng dịch vụ hành chính công tạo điều kiện tự động hóa, hỗ trợ ra quyết định và cá nhân hóa dịch vụ, nhưng đồng thời phát sinh rủi ro về sai lệch thuật toán, dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và trách nhiệm giải trình. Từ năm 2026, Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025 và các văn bản hướng dẫn đã hình thành khung quản lý AI dựa trên mức độ rủi ro tại Việt Nam. Trên cơ sở phân tích pháp lý, đối chiếu ISO 31000:2018, NIST AI RMF 1.0, Khung năng lực số của UNESCO và tham chiếu trường hợp Hà Nội, bài viết đề xuất sử dụng công cụ phân loại rủi ro quốc gia, chuẩn hóa năng lực theo vị trí việc làm, tăng cường đánh giá độc lập và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ vòng đời hệ thống AI.
Tài liệu tham khảo
Báo Pháp luật Việt Nam (16/6/2025). Trợ lý GenAI: “Cánh tay số” giúp thực hiện thủ tục hành chính thuận tiện hơn sau sáp nhập. https://baophapluat.vn/tro-ly-genai-canh-tay-so-giup-thuc-hien-thu-tuc-hanh-chinh-thuan-tien-hon-sau-sap-nhap-post551927.html
Chính phủ (2026). Nghị định số 142/2026/NĐ-CP ngày 30/4/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo.
Chouldechova, A. (2017). Fair prediction with disparate impact: A study of bias in recidivism prediction instruments, Big Data, 5(2), pp.153-163. https://doi.org/10.1089/big.2016.0047
Estonia Government (2026). Prime Minister Michal: Estonia to become first country to create digital identities for AI agents. https://www.valitsus.ee/en/news/prime-minister-michal-estonia-become-first-country-create-digital-identities-ai-agents
European Parliament & Council of the European Union (2024). Regulation (EU) 2024/1689 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act). Official Journal of the European Union.
International Organization for Standardization (2018). ISO 31000:2018 Risk management - Guidelines. ISO.
Quốc hội (2024). Luật Dữ liệu năm 2024.
Quốc hội (2025). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025.
Quốc hội (2025). Luật An ninh mạng năm 2025.
Quốc hội (2025). Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025.
Quốc hội (2025). Luật Chuyển đổi số năm 2025.
Tabassi, E (2023). Artificial Intelligence Risk Management Framework (AI RMF 1.0) (NIST AI 100-1), National Institute of Standards and Technology. https://doi.org/10.6028/NIST.AI.100-1
Thủ tướng Chính phủ (2026). Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg ngày 30/6/2026 ban hành Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.
UNESCO (2022). Artificial intelligence and digital transformation: Competencies for civil servants. UNESCO.
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (2026). Quyết định số 102/2026/QĐ-UBND ngày 21/7/2026 ban hành Quy định về bảo đảm an toàn, quản lý rủi ro và biện pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Van Bekkum, M., & Zuiderveen Borgesius, F. (2021). Digital welfare fraud detection and the Dutch SyRI judgment, Computer Law & Security Review, 41, 105572. https://doi.org/10.1016/j.clsr.2021.105572
Việt Nga (07/5/2026). Hà Nội xác lập mô hình quản trị thông minh dựa trên dữ liệu và theo thời gian thực. https://hanoimoi.vn/ha-noi-xac-lap-mo-hinh-quan-tri-thong-minh-dua-tren-du-lieu-va-theo-thoi-gian-thuc-748675.html
Vũ Thị Hòa, Nguyễn Vũ Thành (2025). Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý hành chính công. Tạp chí Quản lý nhà nước. https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/08/19/ung-dung-tri-tue-nhan-tao-trong-quan-ly-hanh-chinh-cong/
