Bảo đảm quyền định đoạt của người lập di chúc trong việc di tặng
DOI:
https://doi.org/10.59394/qlnn.369.2026.1637Từ khóa:
Quyền định đoạt, di tặng, thừa kế, di chúc, hoàn thiện pháp luậtTóm tắt
Quyền định đoạt của người lập di chúc là một trong những nguyên tắc cơ bản trong việc phân chia di sản theo di chúc, thể hiện sự tôn trọng ý chí tự do của cá nhân. Di tặng là hình thức thể hiện ý chí đơn phương của người lập di chúc nhằm chuyển giao một phần tài sản cho cá nhân hoặc tổ chức sau khi qua đời. Bài viết phân tích các quy định của pháp luật về quyền tự do định đoạt của người lập di chúc trong việc di tặng; đồng thời, chỉ ra một số bất cập trong quy định hiện hành. Trên cơ sở đó, đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về di tặng, góp phần bảo đảm sự hài hòa giữa quyền tự do định đoạt của cá nhân và lợi ích hợp pháp của các chủ thể có liên quan.
Tài liệu tham khảo
Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam (2018). Bản dịch Bộ luật Dân sự Cộng hòa Pháp.
Hoàng Thị Loan (2021). Nội dung của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015. Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 10 (434).
Hồ Minh Thành & Nguyễn Sơn Hà (2024). Quyền định đoạt di chúc và xung đột pháp luật về thừa kế có yếu tố nước ngoài. Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 10/2024.
Kelly, D. B. (2013). Restricting testamentary freedom: Ex ante versus ex post justifications. Fordham Law Review.
Lê Khánh Linh, Trương Huỳnh Nga, Nguyễn Minh Tâm, Hoàng Thảo Anh & Trần Kiên (2024). Bộ luật Dân sự Trung Quốc 2020 - Bản dịch và lược giải (tái bản lần thứ nhất có sửa đổi, bổ sung). Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
Lê Như Trung Hậu (2024). Di tặng theo pháp luật dân sự Việt Nam. Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh.
Lê Thị Diễm Phương (2023). Một số bất cập trong quy định về tặng cho và di tặng theo pháp luật dân sự Việt Nam. Tạp chí Tòa án nhân dân, số 01/2023.
Nguyễn Nhật Huy (2023a). Học thuyết về quyền và hạn chế quyền tự do định đoạt của người lập di chúc. Tạp chí Quản lý nhà nước, số 8/2023.
Nguyễn Nhật Huy (2023b). Thực trạng và một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về phân chia di sản thừa kế theo di chúc trong một số trường hợp đặc biệt. Tạp chí Khoa học kiểm sát, số 06/2023.
Nguyễn Phúc Thiện (2023). Thỏa thuận di tặng tài sản để hỗ trợ nuôi dưỡng trọn đời trong Bộ luật Dân sự Trung Quốc và gợi mở cho Việt Nam. Tạp chí Luật học, số 12/2023.
Phùng Bích Ngọc (2020). Di chúc có điều kiện. Tạp chí Dân chủ và Pháp luật. https://danchuphapluat.vn/hoan-thien-quy-dinh-phap-luat-ve-di-chuc-co-dieu-kien-4063.html
Phùng Trung Tập (2019). Quyền của người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc. Tạp chí Kiểm sát, số 01, tháng 01/2019.
Phùng Trung Tập (2022). Pháp luật thừa kế ở Việt Nam - Nhận thức và áp dụng. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Quốc hội (2013). Hiến pháp năm 2013.
Quốc hội (2015). Bộ luật Dân sự năm 2015.
Supreme People's Court of the People's Republic of China (2024). Công bố đợt thứ hai các vụ án điển hình về tranh chấp thừa kế. https://www.court.gov.cn/zixun/xiangqing/449671.html
Tate, J. C. (2008). Caregiving and the case for testamentary freedom. UC Davis Law Review, 42(1).
Vũ Thị Hương & Hoàng Thảo Anh (2024). Thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc: Góc nhìn tham chiếu từ một số quốc gia châu Âu và gợi mở cho Việt Nam. Tạp chí Pháp luật và Thực tiễn, số 61/2024.
