Điều khoản không công bằng trong hợp đồng theo pháp luật Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.59394/qlnn.369.2026.1638Từ khóa:
Điều khoản không công bằng, hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung, bảo vệ người tiêu dùng, Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023Tóm tắt
Hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung và giao kết điện tử ngày càng phổ biến trong lĩnh vực tiêu dùng, tài chính, bất động sản và dịch vụ số. Trong nhiều giao dịch, bên tiếp nhận hợp đồng gần như không có khả năng thương lượng mà chỉ có thể chấp nhận hoặc từ chối nội dung do bên còn lại soạn sẵn. Bài viết phân tích cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn áp dụng điều khoản không công bằng trong hợp đồng, phạm vi phân tích trọng tâm là Điều 405 và Điều 406 Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 15 Điều 25 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023; từ việc nêu thực trạng, bài viết đề xuất hoàn thiện tiêu chí nhận diện, cơ chế kiểm soát hành chính và vai trò của Tòa án đối với hợp đồng theo mẫu.
Tài liệu tham khảo
Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam (2018). Bản dịch Bộ luật Dân sự Cộng hòa Pháp.
Hoàng Thị Loan (2021). Nội dung của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015. Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 10 (434).
Hồ Minh Thành & Nguyễn Sơn Hà (2024). Quyền định đoạt di chúc và xung đột pháp luật về thừa kế có yếu tố nước ngoài. Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 10/2024.
Kelly, D. B. (2013). Restricting testamentary freedom: Ex ante versus ex post justifications. Fordham Law Review.
Lê Khánh Linh, Trương Huỳnh Nga, Nguyễn Minh Tâm, Hoàng Thảo Anh & Trần Kiên (2024). Bộ luật Dân sự Trung Quốc 2020 - Bản dịch và lược giải (tái bản lần thứ nhất có sửa đổi, bổ sung). Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
Lê Như Trung Hậu (2024). Di tặng theo pháp luật dân sự Việt Nam. Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh.
Lê Thị Diễm Phương (2023). Một số bất cập trong quy định về tặng cho và di tặng theo pháp luật dân sự Việt Nam. Tạp chí Tòa án nhân dân, số 01/2023.
Nguyễn Nhật Huy (2023a). Học thuyết về quyền và hạn chế quyền tự do định đoạt của người lập di chúc. Tạp chí Quản lý nhà nước, số 8/2023.
Nguyễn Nhật Huy (2023b). Thực trạng và một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về phân chia di sản thừa kế theo di chúc trong một số trường hợp đặc biệt. Tạp chí Khoa học kiểm sát, số 06/2023.
Nguyễn Phúc Thiện (2023). Thỏa thuận di tặng tài sản để hỗ trợ nuôi dưỡng trọn đời trong Bộ luật Dân sự Trung Quốc và gợi mở cho Việt Nam. Tạp chí Luật học, số 12/2023.
Phùng Bích Ngọc (2020). Di chúc có điều kiện. Tạp chí Dân chủ và Pháp luật. https://danchuphapluat.vn/hoan-thien-quy-dinh-phap-luat-ve-di-chuc-co-dieu-kien-4063.html
Phùng Trung Tập (2019). Quyền của người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc. Tạp chí Kiểm sát, số 01, tháng 01/2019.
Phùng Trung Tập (2022). Pháp luật thừa kế ở Việt Nam - Nhận thức và áp dụng. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Quốc hội (2013). Hiến pháp năm 2013.
Quốc hội (2015). Bộ luật Dân sự năm 2015.
Supreme People's Court of the People's Republic of China (2024). Công bố đợt thứ hai các vụ án điển hình về tranh chấp thừa kế. https://www.court.gov.cn/zixun/xiangqing/449671.html
Tate, J. C. (2008). Caregiving and the case for testamentary freedom. UC Davis Law Review, 42(1).
Vũ Thị Hương & Hoàng Thảo Anh (2024). Thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc: Góc nhìn tham chiếu từ một số quốc gia châu Âu và gợi mở cho Việt Nam. Tạp chí Pháp luật và Thực tiễn, số 61/2024.
