Xây dựng mô hình năng lực thực thi công vụ của công chức chính quyền cấp xã theo cách tiếp cận đa chiều
DOI:
https://doi.org/10.59394/qlnn.371.2026.1680Từ khóa:
Năng lực thực thi công vụ, công chức chính quyền cấp xã, tiếp cận đa chiều, mô hình năng lực, quản trị giá trị côngTóm tắt
Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy mang tính bước ngoặt tại Việt Nam, đã có những thay đổi lớn về bản chất công vụ ở chính quyền cấp xã: công chức chuyển từ vai trò thiên về “chấp hành” sang trực tiếp quản lý, điều hành và ra quyết định. Dựa trên lý thuyết quản trị giá trị công: khung năng lực tổng quát của SHL, khung kỹ năng công vụ của OECD và khung lý thuyết năng lực - động lực - cơ hội (AMO), bài viết đề xuất mô hình năng lực đa chiều gồm 7 thành tố cốt lõi: sự kết hợp hài hòa giữa năng lực chuyên môn; năng lực quản trị đa nhiệm; năng lực điều hành; kỹ năng dân vận; sự thấu hiểu địa bàn; năng lực đổi mới sáng tạo và năng lực số. Việc ứng dụng mô hình này mang ý nghĩa thực tiễn, định hình lại công tác tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và tạo động lực cho cán bộ, công chức chính quyền cấp xã, giúp họ đủ tầm vóc dẫn dắt sự phát triển của địa phương trong kỷ nguyên mới.
Tài liệu tham khảo
Appelbaum, E., Bailey, T., Berg, P., & Kalleberg, A. L. (2000). Manufacturing Advantage: Why High-Performance Work Systems Pay Off. Cornell University Press.
Bartram, D. (2005). The Great Eight Competencies: A criterion-centric approach to validation. Journal of Applied Psychology, 90(6), 1185 - 1203.
Bos-Nehles, A., Townsend, K., Cafferkey, K., & Trullen, J. (2023). Examining the Ability, Motivation and Opportunity (AMO) framework in HRM research: Conceptualization, measurement and interactions. International Journal of Management Reviews, 25(2), 241-265.
Bộ Chính trị (2025). Quy định số 366-QĐ/TW ngày 30/8/2025 về việc kiểm điểm và đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tập thể, cá nhân trong hệ thống chính trị.
Campion, M. A., Fink, A. A., Ruggeberg, B. J., Carr, L., Phillips, G. M., & Odman, R. B. (2011). Doing competencies well: Best practices in competency modeling. Personnel Psychology, 64(1), 225-262.
Evans, T. (2010). Professional Discretion in Welfare Services: Beyond Street-Level Bureaucracy. Ashgate Publishing.
Gofen, A. (2015). Citizens’ Entrepreneurial Role in Public Service Provision. Public Management Review, 17(3), 404-424.
Laws, D., & Forester, J. (2015). Conflict, Improvisation, Governance. Routledge.
Lipsky, M. (1980/2010). Street-Level Bureaucracy: Dilemmas of the Individual in Public Services. Russell Sage Foundation.
Lotta, G., Musheno, M., & Maynard-Moody, S. (2024). Street-level workers' knowledge agency: How they use knowledge to act beyond rules. Public Management Review (Special Issue).
Moore, M. H. (1995). Creating Public Value: Strategic Management in Government. Harvard University Press.
Moore, M. H. (2014). Public Value Accounting: Establishing the Philosophical Basis. Public Administration Review, 74(4), 465-477.
OECD (2017). Skills for a High Performing Civil Service. OECD Public Governance Reviews. OECD Publishing.
Panagiotopoulos, P., Klievink, B., & Cordella, A. (2019). Public value creation in digital government. Government Information Quarterly, 36(4).
SHL (2011). The Universal Competency Framework: A common language for understanding people's behaviour at work (White paper). SHL Group.
Spencer, L. M., & Spencer, S. M. (1993/1999). Competence at Work: Models for Superior Performance. John Wiley & Sons.
Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
Quốc hội (2025). Luật Cán bộ, công chức năm 2025.
Tu, W. (2022). Unpacking the accountability cube and its relationship with blame avoidance. Public Management Review.
Tu, W., Hsieh, C.-W., Chen, & Wen, B. (2023). Public Service Motivation, Performance-Contingent Pay and Job Satisfaction of Street-Level Bureaucrats. Public Personnel Management.
Tuurnas, S. (2015). Learning to co-produce? The perspective of public service professionals. International Journal of Public Sector Management, 18(7), 583-598.
