Khi cấp cơ sở trở thành tuyến đầu của quản trị quốc gia
DOI:
https://doi.org/10.59394/qlnn.366.2026.1550Từ khóa:
Chính quyền địa phương hai cấp, cấp cơ sở, quản trị quốc gia, phân cấp, phân quyền, năng lực thực thi, trách nhiệm giải trìnhTóm tắt
Sau một năm vận hành mô hình tổ chức mới, vấn đề đáng chú ý không chỉ là bộ máy được sắp xếp tinh gọn hơn. Trong đó, đặc biệt là vai trò của cấp cơ sở đang thay đổi. Cấp xã không còn chỉ là điểm cuối của chuỗi hành chính. Đó là nơi trực tiếp thực thi chính sách, phục vụ Nhân dân, điều phối nguồn lực, đối thoại xã hội và giải trình trước Nhân dân. Bài viết phân tích sự dịch chuyển dưới góc nhìn luật học và quản trị công. Trên cơ sở đó, đề xuất những năng lực mới cần kiến tạo cho chính quyền cấp cơ sở: năng lực quyết định, năng lực phối hợp, năng lực dữ liệu số, năng lực đối thoại với Nhân dân và năng lực giải trình.
Tài liệu tham khảo
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2022). Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Báo Chính phủ (01/7/2026). Toàn văn phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị sơ kết 01 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp. https://baochinhphu.vn/toan-van-phat-bieu-chi-dao-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-tai-hoi-nghi-so-ket-1-nam-van-hanh-mo-hinh-to-chuc-tong-the-cua-he-thong-chinh-tri-va-mo-hinh-chinh-quyen-3-cap-102260701131140609.htm.
Bộ Chính trị (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
OECD (2020). The OECD Digital Government Policy Framework: Six dimensions of a Digital Government. OECD Public Governance Policy Papers, No. 02, OECD Publishing.
Osborne, S. P. (2006). The New Public Governance?. Public Management Review, 8(3), pp. 377-387.
Rhodes, R. A. W. (1996). The New Governance: Governing without Government. Political Studies, 44(4), pp. 652-667.
Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định số 759/QĐ-TTg ngày 14/4/2025 phê duyệt Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Thủ tướng Chính phủ (2026). Quyết định số 706/QĐ-TTg ngày 21/4/2026 ban hành Kế hoạch tổ chức sơ kết 01 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2025). Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14/4/2025 về việc sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025.
Văn phòng Trung ương Đảng (2026). Thông báo số 100-TB/VPTW ngày 19/6/2026 thông báo Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về sơ kết 01 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền ba cấp.
